![]() |
| Kanzi và Tiến sĩ Sue Savage-Rumbaugh. |
Kanzi trở nên nổi tiếng kể từ cuối thập kỉ 1980 khi khả năng giao tiếp thiên bẩm của nó lần đầu tiên được phát hiện.
Hiện chú tinh tinh này đang sống tại Viện Great Ape Trust ở Iowa, Mỹ, nơi Tiến sĩ Sue Savage-Rumbaugh đã dạy cho Kanzi biết "nói" bằng cách chỉ vào các biểu tượng trên máy tính.
Khi Kanzi ấn vào biểu tượng trên máy tính, sẽ có âm thanh phát ra lời nói. Tiến sĩ Savage-Rumbaugh cho biết, thậm chí Kanzi còn có thể ghép hai câu vào với nhau và thể hiện ý tưởng tuyệt vời khi tạo ra những cụm từ mới.

“Kanzi đã có lần rất khổ sở khi nhai cải xoắn, vì vậy nó đã chỉ vào chữ "rau nhai chậm". Còn đối với từ pizza, tinh tinh chỉ vào “bơ”, “cà chua”, và “bánh mì”.
Tiến sĩ Savage-Rumbaugh nói rằng cô đã dạy Kanzi giao tiếp giống như cách cô dạy con trai mình nói. “Tôi chỉ nói chuyện với Kanzi như bạn thấy tôi đang nói bây giờ thôi. Nó cứ loanh quanh bên tôi và học như một đứa trẻ”.
Kanzi cũng có khả năng thổi bóng bay, chứng minh rằng “anh chàng” kiểm soát được hơi thở của mình, điều mà trước đây vẫn được tin là chỉ con người mới có thể làm được.

Kanzi đã trở thành nhân vật chính cho một cuốn sách, xuất hiện trên các tạp chí Time và National Geographic. Nó đã thực sự nổi tiếng sau khi trở thành con tinh tinh đầu tiên học được ngôn ngữ một cách tự nhiên chứ không học theo những gì mẹ nó vẫn làm.
Không chỉ là “anh chàng” tinh tinh đầu tiên có khả năng thể hiện rằng mình thực sự hiểu ngôn ngữ nói, Kanzi còn thành thạo chế tạo công cụ bằng đá, giúp các nhà khoa học hiểu hơn về mức độ kĩ năng của tổ tiên từ thời kì tiền sử của con người.
Xem tinh tinh trình diễn khả năng hiểu được ngôn ngữ của con người:
