Đội tìm kiếm mỏ vàng từng có mặt ở khắp mọi nơi, từ vùng đất Tây Tạng phía Bắc tới vùng núi Altun lạnh giá, Quảng Tây, Vân Nam và khắp 25 tỉnh cũng như khu tự trị khác của Trung Quốc. Mỗi một đội có 12 binh sĩ chịu trách nhiệm tìm kiếm các mỏ vàng - tài nguyên thiên nhiên quý giá để làm tăng sự giầu có của quốc gia rộng lớn này.
Những người tìm vàng bí mật
Tiểu đoàn trưởng Wang Xiaojun từ lâu đã quen với sự tò mò của các nhà báo về công việc của họ nhưng cho đến giờ ông mới được phép đáp ứng được điều đó. Qua lời kể của ông có thể hình dung thấy những vùng đất nơi họ làm việc đều là những nơi có điều kiện tự nhiên vô cùng khắc nghiệt và khó khăn hiểm trở, nơi mà không phải người bình thường nào cũng có thể tiếp cận được.
Trong một phòng trưng bày của Tiểu đội 2 có một phòng trưng bày chứa rất nhiều các mẫu quặng vàng mà họ đã thu thập được. Chúng nó rất nhiều hình dáng và kích thước khác nhau. "Đây là quặng vàng, nhưng mắt thường không thể nhìn thấy được" - ông chỉ vào một mẩu quặng và nói với phóng viên.
Đội của ông chịu trách nhiệm thăm dò và mẫu quặng vàng hàng ngày. Ông không thể nhớ hết được số quặng ông đã tìm thấy trong 13 năm làm nghề này.
Nơi sinh hoạt của cả đội nằm trong một mỏm đá hình nón rộng khoảng 10 m2 có cây cối rậm rạp bao phủ xung quanh gần nơi làm việc. Thỉnh thoảng, họ có thể lái xe tới những ngôi làng gần đó để mua thực phẩm. Sóng điện thoại di động cũng đôi lúc cũng báo hiệu có, nhưng nhiều lúc chúng cũng như biến mất không có một dấu vết.
Còn tiểu đội 5 hoạt động tại vùng sa mạc Gobi lại chịu trách nhiệm khảo sát địa chất, khoang thăm dò và tìm kiếm các mỏ kim cương. Họ làm việc suốt ngày với những chiếc máy khoan cao tới 13m, đặt trên nền đất 10m2 và phát ra những âm thanh ầm ĩ lên tới 110 decibel mỗi lúc hoạt động trong khi mức chịu đựng bình thường của tai người chỉ dừng lại ở 80 decibel. Đối mặt với những tiếng ồn lớn như thế này quanh năm cũng là một trong những biến chứng nghề nghiệp mà họ sẽ phải đối mặt sau này.
Người đội trưởng Tiểu đội 5 - ông Zhang cho biết, trong 16 năm làm việc tổng cộng ông đã khoan được khoảng 4 triệu m sâu xuống lòng đất và góp 80 tấn vàng vào kho dự trữ quốc gia đem tới khoản giá trị lên tới 8 tỷ NDT.
Nhưng tiếp xúc với tiếng ồn của máy làm việc lâu năm đã khiến ông mắc chứng chóng mặt, ù tai. Ông được chẩn đoán mắc bệnh điếc không thể chữa khỏi. Bây giờ ông phải nhờ tới sự trợ giúp của máy trợ thính mới có thể nói chuyện được bình thường.
Hoạt động tìm kiếm vàng
Trước khi đặt máy khoan, những người lính phải xác định được vị trí tốt nhất bởi máy có thể đạt tới độ sâu vài trăm mét để lấy mẫu đất đá. Một khi được khởi động, nó sẽ làm việc liên tục trong 24 giờ mới chịu ngừng nghỉ khi đã chạm tới độ sâu tối đa bởi nếu dừng lại một lần trong suốt quá trình đó có thể dẫn tới sự sụp đổ của vách đá bất kỳ lúc nào và khiến hoạt động khoan bị tắc nghẽn.
Để theo dõi hoạt động của máy trong suốt 24 giờ, các binh sĩ phải chia thành 3 nhóm, mỗi nhóm 4 người thay nhau làm việc 3 ca mỗi ngày. Trong mỗi ca trực, họ có trách nhiệm lấy mẫu đất trong lõi khoan mỗi lần máy nhô lên sau khi đạt tới độ sâu nhất định và đánh dấu gửi tới phòng thí nghiệm để xác định có quặng vàng trong đó hay không.
Dựa trên kết quả thí nghiệm, đội thăm dò sẽ đánh dấu trên bản đồ nơi có mỏ vàng và báo cáo lên cấp trên. Họ không được phép khai thác vàng mà chỉ được phép chuyển giao cho lực lượng khai thác địa phương để thúc đẩy nền kinh tế địa phương phát triển hoặc do các cơ quan cấp trên chịu trách nhiệm tổ chức khai thác. Còn những người tìm vàng sau mỗi thành công hay thất bại, hoàn thành công việc ở địa điểm này họ lại gói ghém đồ đạc chuẩn bị tới một nơi mới có khả năng tìm thấy vàng.
Lịch sử của đội quân săn kho báu bí mật
Vàng là tài nguyên chiến lược quan trọng và là ngoại tệ mạnh, dấu hiệu sức mạnh kinh tế của mỗi quốc gia. Sau giải phóng, trữ lượng khai thác vàng của Trung Quốc hàng năm là 4,07 tấn. Những năm sau đó, sản xuất vàng vẫn ở mức thấp với sản lượng trung bình dưới 10 tấn mỗi năm đáp ứng rất ít cho nhu cầu xây dựng kinh tế.
Năm 1978, khi Trung Quốc bắt đầu mở cửa và cần tăng dự trữ ngoại hối và vàng để thúc đẩy nền kinh tế phát triển, Phó Thủ tướng Vương Chấn đã đưa ra một lời đề nghị đặc biệt với Ủy ban Trung ương Đảng rằng: "Trung Quốc không nghèo vàng. Trung Quốc chỉ thiếu đội chuyên đi tìm vàng. Vậy hãy để quân đội đi tìm vàng".
Và từ gợi ý về phương sách độc đáo của ông, một "đội quân" chưa từng có trong lịch sử đã ra đời. Tháng 3 năm 1979, 3 đơn vị đầu tiên gồm các sĩ quan PLA đã được thành lập nhằm chuẩn bị cơ sở hạ tầng, máy móc cho đội quân đặc biệt này và tiến hành các cuộc thăm dò đầu tiên. Tới năm 1985, nó được chính thức chuyển giao cho Bộ công an phụ trách và tiếp tục cho tới bây giờ.
Thành tích ấn tượng nhất của "đội quân tìm vàng" được ghi nhận năm 1988, trong một lần thăm dò, các chiến sĩ đào vàng đã tìm thấy khối quặng vàng tự nhiên nặng 2.155,8 gram trong đó có tới 70% là vàng. Đây là khối vàng lớn nhất thế giới và được biết trên thế giới có không quá 10 khối vàng có trọng lượng trên 1 kg. Điều độc đáo nữa là khối quặng vàng này có hình dạng giống với hình lãnh thổ của Trung Quốc nên nó còn được đặt tên là "vàng lãnh thổ".
Kể từ khi được thành lập tới nay, đội tìm kiếm mỏ vàng đã thăm dò được hơn 1.800 tấn vàng. Đến năm 2003, giúp sản lượng vàng của Trung Quốc đã vượt qua ngưỡng 200 tấn mỗi năm và việc làm tăng kho dự trữ vàng vẫn luôn được chính phủ Trung Quốc khuyến khích mạnh mẽ.
Còn những người lính đi tìm kho báu lặng thầm cống hiến với mức lương 6-7 triệu NDT mỗi năm và dành chủ yếu thời gian sống trong rừng, núi đá, trong điều kiện thiếu thốn và tăm tối để làm dầy thêm bản đồ mỏ vàng của Trung Quốc trong khi có rất nhiều công ty khai thác mỏ vàng ở địa phương đã đưa ra lời mời với khoản thù lao hàng chục triệu đô la. Họ đều từ chối. Đổi lại họ tự hào vì góp phần làm giầu cho đất nước.
Hầu hết những người trong đội đều có bằng cử nhân và thạc sĩ ngành địa chất. Sau khi tốt nghiệp họ gia nhập quân ngũ và trở thành những nhân viên kỹ thuật, những người đi tìm kiếm các kho vàng. Ngoài việc phải trải qua các khóa huấn luyện quân sự thông thường họ còn phải tham gia các khóa đào tạo chuyên môn khác để hoàn thành nhiệm vụ tốt hơn.
Những mẫu khoáng vật lấy từ độ sâu khác nhau được đánh dấu trước khi gửi tới phòng thí nghiệm.
Những giờ phút giải lao
Máy giúp tìm vàng chuyên nghiệp
Đôi khi họ cũng phải đãi cát tìm vàng
Nổ mìn vào hang tìm quặng
Khối quặng vàng tự nhiên nặng 2.155,8 gram trong đó có tới 70% là vàng.
Cheo leo trên vách đá tìm kho tàng
Những chiếc máy khoan cao tới 13m, đặt trên nền đất 10m2 được phủ bạt xanh
...và phát ra những âm thanh ầm ĩ lên tới 110 decibel mỗi khi hoạt động
Một ngày làm việc bắt đầu ở những vùng đất khắc nghiệt
Di chuyển tới vùng đất mới
Phó thủ tướng Vương Chấn - cha đẻ của "đội quân tìm vàng bí mật"
Nguyễn Hường (Theo Xinhua)